Het verschil tussen natuurlijke selectie en veredeling

Terwijl vlinders voornamelijk van nectar leven, vinden solitaire) bijen en hommels twee voedselbronnen in een bloem : nectar én stuifmeel.  De nectar wordt omgezet in honing, als voedselreserve, en het stuifmeel dient ook als voedsel (ook voor de jongen) maar wordt ook verzameld in raten.

Een bij op Geraiunml ‘Rozanne’. Ook al is deze plant steriel, toch zie je hoe de bloem gemaakt is om de bij te ‘dwingen’ zich in hoeken en bochten te plooien om aan de nectar te geraken

Bloemen lokken bestuivers met nectar, geuren of met felle kleuren (niet altijd in het kleurenspectrum dat de homo sapiens sapiens kan waarnemen), en de bijtjes vliegen van bloem tot bloem, en bestuiven zo de bloemen, zo werd ons vroeger geleerd.

Maar bloemen lokken niet alleen bijen via kleuren en geuren. Er komen ook elektrische velden aan te pas. Een bij die rondvliegt laadt statisch op (positief), en bloemen zorgen ervoor dat ze negatief geladen zijn, zodat het pollen (dat de bloem naar een andere bloem wilt overbrengen) makkelijker aan de bij blijft ‘kleven’.  Dat pollen laadt tijdens de vlucht ook positief op zodat het makkelijker aan de volgende bloem blijft kleven.

Door het bezoek van de bij is de elektrostatische lading van de bloem geneutraliseerd. Een bloem laadt zich daarna opnieuw met nectar en zal enkele minuten later opnieuw het initiële negatieve elektrostatische veld aanmaken. Onderzoekers gaan er van uit dat bijen deze elektrische handtekening kunnen ‘lezen’ en zo alleen bloemen, voorzien van nectar, bezoeken… Zo verliest de bij geen kostbare tijd bij het zoeken naar geschikte bloemen en slaagt een honingbij erin om niet minder dan 2000 bloemen op één dag te bezoeken. Dit zijn allemaal resultaten van incrementele stappen in een erg lange evolutie naar perfectie.

Lythrum virgatum ‘Dropmore purple’

Het is net dankzij de bestuivers dat de wereld er zo kleurrijk uitziet. Zonder bestuivende insecten zouden bloemen geen zin hebben en zou de wereld één grote, groene massa zijn. Maar dankzij de evolutie zijn bloemen wat ze nu zijn. En het is net door de bestuiving door insecten dat die evolutie verder gaat. In de natuur blijven alleen die planten met bloemen die  er in slagen bestuivers te lokken. I

In de tuin cultiveren mensen planten die het nooit zouden redden in de grote boze wereld. Denk maar aan dubbele bloemen, maar ook heel wat andere cultivars die helemaal niet aantrekkelijk zijn voor insecten. Steriele planten verliezen geen energie aan zaad zetten, en bloeien dus langer. Bovendien zaaien ze zich niet uit, wat zowel voor de tuinier (minder wieden) als voor de veredelaar (niet te vermeerderen via zaad) als een voordeel kan gezien worden.

Zo staan Gaura lindheimeri en Lythrum virgatum in alle lijstjes aangestipt als  uitmuntende nectar- en stuifmeelplanten. De engelstalige naam van Gaura is zelfs ‘Bee blossom’. Maar bestuivers zie je niet op mijn Gaure lindheimeri ‘Whirling Butterfies’, op een verloren gevlogen zweefvlieg na.

Garua lindheimeri ‘Whirling Butterflies’

In ‘t geval van de Lythrum virgatum ‘Dropmore purple’ is ‘t verhaal ietsje anders. Kattestaart is een vrij invasief plantje , en de soorten die in de handel verkocht worden zijn steriele rassen die zich niet uitzaaien. En blijkbaar veel minder interessant voor bijen en hommels, wat ze worden hier niet zo frequent bezocht.

Op één jaar tijd vormt de aangeplante plantjes Gaura ‘Whirling butterflies’ een mooie pol. Deze winter zullen ze onder zachte dwang gevraagd worden de Fruitberg te verlaten om plaats te maken voor Gaura lindheimeri

Maar dat steriel zou gelijk staan als niet interessant voor bestuivers, daar had ik  niet op gerekend. Want Geranium ‘Rozanne’ is ook steriel maar blijft wel bestuivers lokken, zoals de bovenste fotos duidelijk aantonen…

Indien je een lijstje met nuttige insectenplanten gebruikt, besef dan dat veredelde planten niet altijd even goed zijn…

In bloei in de Fruitberg

Geranium ‘Pink Penny’ pas tin het rijtje van de moderne hybride Geraniumcultivars met lange bloeiperiode

Deze Lysimachia ephemerum vind ik persoonlijk veel mooier dan de Lysimachia clethroides, met lange stijve bloemaren.

Deze Cephalanthus occidentalis doet het niet zo goed in de tuin, maar heeft ook dit jaar rijkelijk gebloeid. Deze heester lokt heel wat insecten

Om te onderstrepen dat de seizoenen in de war zijn: de herfstanemonen bloeien hier al bijna 3 weken

Deze Aster divaricatus heeft iets akelig, hoe alle takken net even lang lijken. Het komt eigenlijk niet zo natuurlijk over, zeker niet wanneer je zo’n plant naast een Gaura neerzet

De Telekia speciosa staat bescheiden in bloei. Op termijn wordt dit een erg grote plant

Deze Geranium ‘Bob’s blunder’ bloeit met zachtroze bloemetjes op bruin blad. Pas dit jaar aangeplant en een stevige groeier.

Nog een echte ‘jumbo’plant-in-wording, deze Hemerocallis altissima, die tot net geen 2 meter hoog zou worden. De bloemen van deze planten geuren heerlijk

Ligularia dentata ‘Othello’ heeft oranje bloemen,  deze plant staat vooral in de tuin vanwege het prachtige hoefvormige en wat bruingroene blad.

Deze Persicaria amplexicaule ‘Fat Domino‘is een prachtige plant die veel aantrekkingskracht uitoefent op wespen en bijen. je vind er heel de dag door wel enkele wespen op de bloemen. Op de Persicara bistorta ‘Superba’ zie ik alleen bijen

 

Leven in de Fruitberg

Determinatie van zweefvliegen en solitaire bijen, ik blijf het leuk maar moeiijk vinden.

 

Een Bandzweefvlieg, maar correcte determinatie lukt me niet

Deze Volucella zonatia (stadsreus) zat ook vorig jaar (af en toe) in de tuin. Nu zie ik het dier vrij regelmatig

Deze foto geeft een goed idee over de grootte van de Stadsreus (Volucella) in vergelijking met de vlieg in de achtergrond

Een grote bladsnijder op de Cephalaria

Bijvlieg (Eristalis) op Herfstanemeoon

 

Een doodskopzeefvlieg (Myathropa florae)

Bijvlieg (Eristalis ) op E. cannabinum

Een bijvlieg op E. cannabinum

Deze kleine solitaire bij zie ik op Helenium en Rudbeckia vliegen, maar niet op andere bloemen in de tuin.

Blinde bij (Eristalis tenax) op E. cannabinum

Deze solitaire bij zie ik alleen op Eupatorium cannabinum

(Bijna) rijp

De eerste amandelen splijten open. Bij verdere controle kan je pit die erin zitten makkelijk openen (je handen hangen dan wel vol slijm) waarna je een zachte pit kan oogsten. Ik vermoed dat ik die daarna moet laten drogen?

Ik vermoed dat ook deze Nashi-peer bijna rijp is. Geen idee eigenlijk. Binnenkort eens uittesten

De kweeperen zijn nog lang niet rijp. het zijn erg leuke, pluizige vruchten

De echte peren zijn wel bijna rijp, en ze gaan in ieder geval niet naar Rusland.

Compositae

Wanneer je een kind vraagt een bloem te tekenen is de kans groot dat het een margriet tekent. Maar het prototype van de bloem is geen bloem, ‘t zijn héél veel bloemen die samen op een bloemhoofd staan, met rondom geen kelkblaadjes maar omwindselblaadjes.
Een techniek die duidelijk haar vruchten afwerpt, want dit geslacht is één van de grootste in ‘t plantenrijk. Een bestuiver die landt op een composietbloemige, kan van tientallen kleine bloempjes nectar en of stuifmeel oogsten…

De bloem van deze Echinacea is bijna uitgebloemd. Je ziet duidelijk een cirkel met kleine bloempjes, bovenaan het bloemhoofd.

Heel wat populaire tuinplanten maken déél uit van dit plantengeslacht: Achillea, Aster, Echinops, Echinacea, Helenium, Helianthus, Rudbeckia, … , en zoals al hoger aangegeven allemaal planten die erg in trek zijn bij onze bestuivers.
Als je érg goed kijkt, kan je bij enkele van deze planten duidelijk de aparte bloemetjes ontdekken : enkele foto’s…

Nog wat meer uitvergroot, deze bloemetjes

Een Rucbeckia, die net gestart is met bloeien.

Ook bij deze Helenium zie je duidelijk de individuele bloemen, waar deze honingbij zich gretig op stort

 

Die maand in de Fruitberg – Augustus 2014

Dit jaar post ik iedere maand 4 foto’s volgens het traditionele rijmpje ‘Something old, something new, something borrowed, something blue’.

De uitleg vind je hier terug.

Begin Augustus is het nog steeds erg makkelijk om onderwerpen te vinden voor alle thema’s. ‘t Was echt afwegen welke foto’s te gebruiken. Ik denk dat vanaf oktober vooral de something new een probleem zal worden, maar dat is voor later. Deze maand was er weer keuze te over :D

Een zaaddoos van een klaproos

 

De Sanguisorba ‘Pink elephant’ start met bloeien. Een wonderschone plant.

 

Deze paddenstoel is deze week uit de grond ontsproten

 

Salvia uliginosa heb ik hier vroeger al eens besproken. Zuiver blauw, met de minste paarse ondertoon. Een prachtige plant die het dit jaar uitstekend doet